door Stefan van Dierendonck, 13 maart 2018

 

Kwezelachtig, ongeloofwaardig en over-expliciet noemden belangrijke recensenten het boekenweekgeschenk 2018. En dat zijn nog maar drie van de kritische bijvoeglijke naamwoorden die ze hanteerden. Ik probeer me voor te stellen hoe Op de Beeck deze nieuwe afstraffing na het verschijnen van haar incestverwerkingsroman (NRC) Het beste wat we hebben gaat verwerken. Een tikje bezorgd ben ik wel, eerlijk gezegd. Bij de presentatie van het boekenweekgeschenk aan de tafel van DWDD hoorde ik haar vertellen over een - in mijn woorden - aan depressie grenzende schrijversblokkade na zoveel publiek venijn. Met dit boekje hoopte ze zichzelf uit het moeras te hebben getrokken. En al is ze verre van blond, toch hoorde ik ineens de klanken van Oops, I did it again. Britney Spears, voordat zij onder de publieke druk bezweek. Ik houd mijn hart vast.

 

 

De grote morele en literaire vraag is nu, of ik aan zoveel kritische noten ook nog mijn gezang ga toevoegen. Met alle risico's, wellicht ook voor de schrijfster, die daarbij horen. Wat kan en wil ik bijdragen aan de conclusies die toch behoorlijk op een consensus beginnen te lijken? Niet dat de novelle in mijn ogen wel interessant, goed geschreven of origineel zou zijn, want dat is helaas niet het geval. Stilistisch vlak, gehaast plot, ondiepe personages. Deze novelle is, dat lijkt me trouwens de onbarmhartigheid van haar critici te verklaren, vooral een vorm van gesubsidieerd tijdsverlies.

 

Tegelijk riep deze novelle in al haar onvolmaaktheid herinneringen op aan een ander literair werk over rouwverwerking na de dood van een echtgenoot, dat me wèl diep wist te raken: Nora, van Colm Tóibín. Een soortgelijke arena, die van het kleinburgerlijke, benauwend katholieke dorp. Nog een vrouwelijke hoofdpersoon die zich losmaakt van haar vroegere leven, maar hier zonder commercieel of goedkoop drama. Integendeel. Fascinerend op de huid, vanuit de huid geschreven.

 

Ook Max Porter, Verdriet is het ding met veren, schoot me door het hoofd terwijl ik Op de Beeck las. Een raar sprongetje, dat moet ik bekennen. Hier is het een vader die alleen achter blijft met zijn rauwe verdriet en zijn kinderen. Het komt en het laat sporen achter, zwarte veren op het hoofdkussen. Meer poëzie dan proza, nu en dan, nergens de clichés die bij Op de Beeck alle spanning vermoorden door haar te verwoorden. 

 

Het kan dus wel. Schrijven over leven na de dood. Het is al eens gedaan, dat herinner ik me nog goed, al zijn de details me wel ontschoten. Ik denk dat ik ze maar weer eens uit kast pak. Met dank aan Griet en het CPNB. Dat dan weer wel.

 

Griet Op de Beeck, Gezien de feiten. Stichting CPNB, Amsterdam 2018, 94 blz. Gratis bij een bestelling vanaf € 12,50.

Colm Tóibín, Nora. De Geus, Amsterdam 2016, € 15,00.

Max Porter, Verdriet is het ding met veren. De Bezige Bij, Amsterdam 2016, € 10,00.

 

Submit to FacebookSubmit to Twitter