Liter presenteert wekelijks een eigenzinnige review van een film die draait in Nederlandse filmhuizen. Dit keer First Reformed (2018) van Paul Schrader.

 

door Peter Sierksma, 14 september 2018

 

Zo losbollig, lui en relaxed hij is als de uit beeld geraakte popster Tucker Crowe in Juliet, Naked, zo gewetensvol, gedreven en gespannen is Ethan Hawke in zijn rol van de op een zijspoor geraakte oud-legerpredikant Ernst Toller in First Reformed. Groter contrast is nauwelijks mogelijk en het maakt Hawke, met Joaquin Phoenix en Adam Driver, tot een van de intrigerendste Amerikaanse acteurs van dit moment.

 

 

 

Aantrekkingskracht

 

Hoewel Tucker Crowe en Ernst Teller volstrekte tegenpolen zijn en het lachen je bij de laatste vanaf de eerste minuut vergaat, hebben ze een ding gemeen: beide mannen hebben in hun onbeholpenheid een verwoestende aantrekkingskracht op vrouwen, die al of niet hopen deze respectievelijk hopeloze en hulpeloze te kunnen redden.

 

In het geval van Toller is dat de van naastenliefde vervulde Esther die in dienst is van de evangelische Abundant Life Church, aan wie (de doodzieke) Toller zijn ambt binnen de nauwelijks nog leden tellende door Gereformeerden van Nederlandse afkomst gesticht First Reformed Church is het kleine Snowbridge (NY) te danken heeft. Maar Toller wijst haar ruw af. Niet omdat zij niet deugt maar omdat hij eerder als echtgenoot (zijn vrouw is bij hem weggelopen nadat hun kind in de Golfoorlog gesneuveld is) gefaald heeft en hij zich eigenlijk maar een ding afvraagt: Can God forgive us? Dit ondanks het antwoord op Zondag 1 van de Heidelbergse Catechismus die hij in de kerk getrouw voorleest.

 

Eenzaamheid

 

Zelden heb ik een film gezien waarin de eenzaamheid van een voorganger die lijdt aan zichzelf en de tijd en de wereld zo existentieel in beeld werd gebracht als in deze film van Paul Schrader. Aangespoord door een verzoek van gemeentelid Mary, een jonge milieuactivist die in verwachting is, overziet Toller een wereld, in zonde gedompeld op weg naar het einde en tolt hij van de ene ellende in de andere. Een ellende die benadrukt wordt door de rol die met name de geldschieters van de bloeiende Godprijzende Abundant Life Church vertolken. Hoe gaan wij om met ons geweten en onze zonden en hoe kan God ons ooit vergeven?

 

Met verwijzingen naar zijn eigen werk en dat van enkele grote cineasten als Tarkovski, Malick en niet te vergeten Scorcese, voor wie hij het script van Taxi Driver en The Last Temptation of Christ schreef, laat de ooit Christelijk Gereformeerd in Michigan opgevoede Schrader zien hoe Toller, balancerend op het randje van de afgrond en aarzelend tussen eigenrichting en martelaarschap, hunkert naar de grote verlossing. Naar dat rijk van verzoening, liefde en recht, waar enkel vrede is en alle tirannie en Tollers tranen zullen worden uitgewist.

 

  

Kijk de trailer:

 

Submit to FacebookSubmit to Twitter