door Len Borgdorff, 28 november 2016

 

 ‘Zien – superieur menselijk zintuig.’ Het is een losse aantekening op het vel papier dat ik zojuist tevoorschijn trok om daarop te schrijven wat ik nu schrijf. Er staat nog iets op: ‘ zien – direct contact met ziel.’ Ik weet het weer: dat was bij een lezing over iconen. Een paar regels verder lees ik dat het doel van kunst is om de ziel te laten opstijgen naar het goddelijke.

 

Maar ik pakte dit stukje papier om iets te zeggen over Marmite. Daar ben ik gisteravond mee ingeslapen, met het potje Marmite en het dekseltje zoals ik dat met gesloten ogen plotseling helder voor me zag in de handen van C. Buddingh’. De Sandwich Spread kreeg ik minder scherp in beeld, maar dat vond ik niet zorgwekkend.

 

Pluk de dag

Lees gedicht

 

Pluk de dag

 

vanochtend na het ontbijt
ontdekte ik, door mijn verstrooidheid,
dat het deksel van een middelgroot potje marmite
(het 4 oz net formaat)
precies past op een klein potje heinz sandwich spread

 

natuurlijk heb ik toen meteen geprobeerd
of het sandwich spread-dekseltje
ook op het marmite-potje paste

en jawel hoor: het paste eveneens

 

Cees Buddingh’

Die simpele waarneming heeft hem blijkbaar ooit in de ziel geraakt en uit het beeld van op uitwisselbare potjes passende deksels kwam een gedicht voort: 'ut pictura poesis' − dat hoefde ik niet eens op te schrijven; dat is ook nog een aantekening  waar ik deze tekst gewoon omheen kan schrijven. Zo stijgt dus dankzij de uitwisselbaarheid van dekseltjes voor potjes Marmite en Heinz Sandwich Spread de ziel op naar het goddelijk, als een manier om – en dit is de laatste aantekening en ook die kan ik straffeloos inpassen – het ooit vanzelfsprekende maar door zonde verbroken contact tussen het Hemelse en het aardse te herstellen. En het gedicht maakt mij deelgenoot van die ervaring van wat ik maar het paradijs zal noemen, het paradijs waarin hemelse en aardse dekseltjes moeiteloos uitgewisseld kunnen worden. Dus je begrijpt dat ik heerlijk heb geslapen die nacht.

 

En hoopvol wakker werd. Het beste moest nog komen: het gedicht heet niet voor niets 'Pluk de dag'. En misschien zou mij ook een mooie dag gewacht hebben als ik het ontbijt had overgeslagen, als ik niet de deur van het keukenkastje had opengedaan waarachter, vooraan en op ooghoogte, de Marmite staat. Niet in het vertrouwde glazen potje, maar in een plastic knijpflesje dat je alleen maar op zijn kop staand kunt opbergen. Hoe dat met de Sandwich Spread zit, weet ik niet helemaal zeker, want daar houd ik niet van, maar het lijkt me vrijwel uitgesloten dat dit uitgelekte braaksel zich leent voor toediening via een knijpfles.

 

Ontdichting sloeg toe: weg is mijn vreugde, weg is de harmonie. De ziel die opsteeg tot het hoog hemelse dwarrelt als een dwaze bij naar de aardse verstrooidheid, met als enige troost de wetenschap dat Buddingh’ dit gelukkig niet meer heeft hoeven meemaken.

 

C. Buddingh' en K. Schippers, 128 vel schrijfpapier, Querido, 1967.

 

Marmite in de keukenkast

Submit to FacebookSubmit to Twitter