Els Meeuse over Een mooie jonge vrouw, 11 maart 2014

 

Gehoord in de boekwinkel: ‘Het is niet echt iets voor een man. Vind ik dan hè. Ja, ik heb het al gelezen. Maar ik vind het toch meer voor vrouwen geschreven.’ Mijn nieuwsgierigheid was gewekt. Wat voor boek zou Tommy Wieringa nu weer geschreven hebben? Zou de verkoopster van de Bruna gelijk hebben?

 

 

Na de eerste bladzijde had ik al mijn twijfels over het oordeel van de verkoopster. ‘Ik kan het niet vertellen zonder dat detail. De kont waarmee alles begint.’ Dat is toch meer een mannending, die blik op de kont. Ik begon me er enigszins onbehaaglijk bij te voelen.

Gelukkig verdween dat gevoel na een paar bladzijden; ik kwam meer en meer in de flow van het verhaal terecht. Dat bleek duidelijk geschreven vanuit het perspectief van een man. Een man die verliefd wordt op een mooie jonge vrouw. Hij krijgt een relatie met haar en trouwt haar uiteindelijk ook, omdat ze een kind wil(len) hebben. In eerste instantie denk je dat hij het kind ook wilde, maar in de loop van het verhaal ga je daar steeds meer aan twijfelen. De man toont althans geen pit genoeg om de verwijten van zijn echtgenote te weerleggen. Vijftien jaar ouder is hij dan zijn vriendin. Toch durft hij het huwelijk met de veel jongere vrouw aan. Zijn tien jaar oudere schoonvader waarschuwt hem nog door hem nauwkeurig te voorspellen hoe de komende jaren zullen verlopen: prostaatproblemen, een hart dat lijkt te haperen, ogen die achteruitgaan. Hij heeft er geen oor voor.

 

De achterflap van het boek vermeldt dat Wieringa in de roman de vraag stelt wat pijn is en of je kunt doordringen tot de pijn van een ander als je die pijn niet eerst zelf hebt gevoeld. Deze vraag komt inderdaad in verschillende lagen van het boek terug. Zo is er de vegetarische vriendin en latere echtgenote die bijzonder begaan is met het lot van dieren – ze lijden pijn en dat moet voorkomen worden, iets waar de hoofdpersoon, een microbioloog, maar moeilijk in kan komen. Zijn inzicht, bekering zo je wilt, komt uiteindelijk voor zijn relatie te laat. Pas als hij zich helemaal aan het eind van het verhaal opnieuw verbonden weet met de witte (plof)kip uit zijn jeugd, dringt hij door tot de pijn van de ‘ander’. De pijn die hij zelf – na jaren afgestompt geleefd te hebben in gevoelloosheid – vanwege de scheiding van zijn vrouw en kind ervaren heeft, stelt hem in staat mee te voelen met het lijden van de kip. Hij kon de kip als kind wel willen redden, maar de kip was niet in staat zich aan te passen aan de nieuwe omstandigheden waarin hij terechtkwam, omdat hij daar niet op gemaakt was. Zo bleek hij ook zelf niet in staat zich te handhaven in de relatie met een veel jongere vrouw. 

 

Er is nog iemand die niet in staat is de pijn van de ander te voelen. De mooie jonge vrouw om wie het verhaal draait, heeft alleen oog voor de dieren. Haar ouder wordende man kan beter boven gaan slapen. Zij heeft de pijn van het ouder en gevoellozer worden nog niet ervaren en kan daarom haar echtgenoot niet begrijpen. Ze leidt haar man via deze weg als een echte femme fatale naar de ondergang. 

 

De bewuste echtgenoot heeft vanaf het begin af aan geweten dat de relatie hem uiteindelijk geen geluk zou brengen. Als lezer is dit je al snel duidelijk, ook als je DWDD van woensdag 5 maart niet gekeken hebt. Neem het volgende citaat aan het begin van het boek, waarin overigens meteen duidelijk een hoogstandje van de klassiek gestileerde taal van Wieringa naar voren komt:

 

‘Vlak voor ze de oever raken, legt hij de linkerroeispaan evenwijdig langs de boot en laat het blad in het water zakken. Ze staat op, zegt: “Mag ik even van boord?” Ze klauteren op de kant en hij legt de boot vast. Ze verdwijnt tussen de hoge, gladde stammen, haar witte haren lichtgevend en lokkend. Een wezen dat ongeluk brengt voor wie haar gezang volgt, steeds dieper het woud in’ (blz. 12). 

 

Een mooie jonge vrouw bevestigt voor mij het clichébeeld van mannen die in de literatuur over vrouwen schrijven als heilige ofwel als femme fatale. Een boek alleen geschikt voor vrouwen? Daarvoor kan ik me toch iets te weinig in deze vrouw verplaatsen. Een boek dat alleen geschikt is voor mannen dan? Daarvoor heb ik er veel te veel leesplezier aan beleefd. Oordeel maar gewoon zelf. Ga snel naar de boekwinkel, koop en ontvang dit schitterende geschenk.

 

Tommy Wieringa, Een mooie jonge vrouw. Uitgeverij CPNB/De Bezige Bij Amsterdam, Boekenweekgeschenk 2014, 96 blz., van 8 tot 15 maart gratis bij aankoop van € 12,50 aan boeken.   

Submit to FacebookSubmit to Twitter